W dzisiejszych czasach, kiedy oszczędność wody staje się priorytetem, systemy zbierania deszczówki zyskują na popularności. Zastanawiasz się, jak to wszystko działa? W tym artykule, krok po kroku, wyjaśnię Ci mechanizm działania takiego systemu od momentu, gdy krople deszczu spadają na dach, aż po ich ponowne wykorzystanie w Twoim ogrodzie czy domu. To kompleksowy przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć ten ekologiczny i ekonomiczny sposób na zarządzanie wodą.
Prosty mechanizm zbierania wody tak działa zbiornik na deszczówkę
- Zasada działania: Woda z dachu przez rynnę i filtr trafia do zbiornika, a nadmiar jest odprowadzany.
- Główne elementy: System składa się z rynien, zbieracza, filtra, zbiornika i opcjonalnie pompy.
- Rodzaje zbiorników: Dostępne są zbiorniki naziemne (łatwiejszy montaż) i podziemne (większa pojemność).
- Zastosowanie wody: Deszczówkę można wykorzystać do podlewania ogrodu, mycia auta, a nawet do spłukiwania toalet.
- Dofinansowanie: Istnieje możliwość uzyskania dotacji na budowę systemu, np. z programu "Moja Woda".
Jak dokładnie działa system zbierania deszczówki?
Zasada działania systemu zbierania deszczówki jest zaskakująco prosta i opiera się na naturalnym obiegu wody. Gdy deszcz pada na dach, woda spływa do rynien, a następnie rurami spustowymi jest kierowana do specjalnego elementu zbieracza wody. Ten zbieracz, często wyposażony w filtr, ma za zadanie wstępnie oczyścić wodę z większych zanieczyszczeń, takich jak liście czy gałązki. Oczyszczona woda trafia do zbiornika magazynującego, który może być umieszczony naziemnie lub pod ziemią. Kiedy zbiornik jest pełny, nadmiar wody jest automatycznie odprowadzany przez przelew awaryjny do kanalizacji deszczowej lub systemu rozsączającego, co zapobiega przepełnieniu i zalaniu.
Aby cały system działał sprawnie, potrzebnych jest kilka kluczowych komponentów. Po pierwsze, system rynnowy, który efektywnie zbiera wodę z całej powierzchni dachu. Następnie zbieracz (łapacz) wody deszczowej, montowany na rurze spustowej, który kieruje wodę do zbiornika. Niezwykle ważne są filtry, które oczyszczają wodę z zanieczyszczeń stałych, zapewniając jej lepszą jakość. Sercem systemu jest oczywiście zbiornik, w którym woda jest magazynowana. W zależności od potrzeb, może być również zainstalowana pompa, która umożliwia dystrybucję wody pod ciśnieniem, np. do systemu nawadniania. Całość uzupełnia przelew awaryjny, dbający o bezpieczeństwo systemu w przypadku obfitych opadów.
Jak wybrać idealny zbiornik na deszczówkę do swoich potrzeb?
Zbiornik naziemny szybki montaż i dekoracja w jednym
Zbiorniki naziemne to często pierwsze, co przychodzi na myśl, gdy myślimy o zbieraniu deszczówki. Są wykonane zazwyczaj z tworzyw sztucznych, takich jak polietylen, co sprawia, że są lekkie i łatwe w transporcie oraz montażu. Ich główną zaletą jest właśnie prostota instalacji wystarczy podłączyć je do rury spustowej. Co więcej, wiele modeli dostępnych na rynku ma estetyczny wygląd, imitujący np. kamień czy drewno, dzięki czemu mogą pełnić funkcję dekoracyjną w ogrodzie. Niestety, mają też swoje wady. Ich pojemność jest zazwyczaj mniejsza niż zbiorników podziemnych, a przede wszystkim na zimę trzeba je opróżnić, aby uniknąć uszkodzeń spowodowanych zamarzającą wodą.
Zbiornik podziemny dyskretne rozwiązanie o dużej pojemności
Dla tych, którzy cenią sobie estetykę ogrodu i nie chcą, by zbiornik był widoczny, idealnym rozwiązaniem są zbiorniki podziemne. Jak sama nazwa wskazuje, są one zakopywane w ziemi, co pozwala zaoszczędzić cenną przestrzeń na działce. Ich dużą zaletą jest znacznie większa pojemność w porównaniu do zbiorników naziemnych, co pozwala zgromadzić więcej wody na dłużej. Dodatkowo, woda w zbiorniku podziemnym utrzymuje stabilną, niską temperaturę, co minimalizuje ryzyko rozwoju glonów i bakterii. Wadą jest oczywiście wyższy koszt inwestycji oraz konieczność przeprowadzenia prac ziemnych, co zwiększa złożoność i czas montażu. Zbiorniki podziemne wykonuje się z polietylenu lub betonu.
Beton czy tworzywo sztuczne? Porównanie materiałów
Wybór materiału zbiornika podziemnego to kluczowa decyzja. Zarówno beton, jak i tworzywo sztuczne (polietylen) mają swoje mocne i słabe strony. Przyjrzyjmy się im bliżej:
| Cecha | Zbiornik z betonu | Zbiornik z tworzywa sztucznego |
|---|---|---|
| Waga | Bardzo duża | Niska |
| Montaż | Wymaga ciężkiego sprzętu (dźwig), dłuższy czas instalacji | Łatwiejszy, często możliwy montaż bez ciężkiego sprzętu |
| Odporność na uszkodzenia | Bardzo wysoka, stabilny w gruncie | Dobra, ale wymaga starannego obsypania, wrażliwy na nacisk gruntu |
| Szczelność | Wymaga dodatkowego uszczelnienia na łączeniach, ryzyko pęknięć | Wysoka, jednolita konstrukcja, brak łączeń |
| Cena | Zazwyczaj niższa cena samego zbiornika, ale wyższe koszty transportu i montażu | Zazwyczaj wyższa cena samego zbiornika, ale niższe koszty transportu i montażu |
Klucz do czystej wody, czyli wszystko o filtrowaniu deszczówki
Filtrowanie wody deszczowej to absolutna podstawa, jeśli chcemy, aby zgromadzona woda była użyteczna i nie zanieczyszczała naszego systemu. Woda spływająca z dachu zawsze niesie ze sobą różne zanieczyszczenia stałe liście, piasek, drobne gałązki, a nawet ptasie odchody. Bez odpowiedniej filtracji wszystkie te elementy trafiłyby do zbiornika, prowadząc do jego zamulenia, rozwoju glonów i nieprzyjemnych zapachów. Dlatego tak ważny jest zbieracz wody z filtrem, który montuje się na rurze spustowej. Jego zadaniem jest wyłapanie tych większych zanieczyszczeń, zanim woda dotrze do zbiornika. Pamiętaj, że skuteczność całego systemu zależy w dużej mierze od regularnego czyszczenia filtrów. Zaniedbanie tej czynności szybko doprowadzi do ich zapchania i obniżenia efektywności zbierania wody, a w konsekwencji do pogorszenia jej jakości.
Do czego można wykorzystać zebraną deszczówkę?
- Podlewanie ogrodu i roślin: To najpopularniejsze i najbardziej oczywiste zastosowanie. Deszczówka jest miękka i wolna od chloru, co czyni ją idealną dla większości roślin, zarówno w ogrodzie, jak i w doniczkach. Pozwala to znacząco obniżyć rachunki za wodę wodociągową.
- Prace porządkowe i mycie auta: Deszczówka świetnie sprawdza się do mycia samochodu, narzędzi ogrodowych, mebli tarasowych czy kostki brukowej. Brak kamienia i chloru sprawia, że nie pozostawia smug i jest delikatniejsza dla powierzchni.
- Wykorzystanie w domu: toaleta i pranie: Po zastosowaniu bardziej zaawansowanych systemów filtracji (np. z filtrami węglowymi i UV), deszczówkę można wykorzystać do spłukiwania toalet czy nawet do prania. Jest to bardzo ekonomiczne rozwiązanie, ponieważ te czynności pochłaniają znaczną część zużywanej w domu wody. Należy jednak pamiętać, że do tego celu wymagana jest znacznie wyższa jakość oczyszczania.
- Rola pompy w systemie: Aby dystrybuować wodę deszczową pod ciśnieniem czy to do węża ogrodowego, systemu nawadniania, czy do instalacji domowej niezbędna jest pompa. To ona zapewnia odpowiednie ciśnienie, umożliwiając komfortowe korzystanie ze zgromadzonej wody.
Montaż i utrzymanie systemu bez tajemnic
Najczęstsze błędy podczas instalacji, których warto unikać
- Zły dobór pojemności: Zbyt mały zbiornik szybko się przepełni, zbyt duży będzie niewykorzystany. Należy dopasować pojemność do powierzchni dachu i rzeczywistego zapotrzebowania na wodę.
- Brak filtracji: To jeden z najpoważniejszych błędów. Brak filtrów lub ich niewłaściwy dobór prowadzi do zanieczyszczenia wody, rozwoju glonów i szybkiego zamulenia zbiornika.
- Niestabilny grunt: W przypadku zbiorników podziemnych, montaż na niestabilnym, słabo przygotowanym gruncie może prowadzić do osiadania, pęknięć lub uszkodzeń zbiornika.
- Zaniedbanie konserwacji: System zbierania deszczówki wymaga regularnego serwisu. Brak czyszczenia filtrów czy rynien znacząco obniża jego efektywność i trwałość.
Regularny serwis, czyli co i jak często kontrolować
Aby system zbierania deszczówki działał bez zarzutu przez wiele lat, kluczowa jest regularna konserwacja. To nie jest skomplikowane, ale wymaga systematyczności:
- Czyszczenie rynien: Przynajmniej dwa razy w roku, najlepiej wiosną i jesienią, należy usunąć z rynien liście, gałązki i inne zanieczyszczenia, które mogłyby utrudniać spływ wody.
- Czyszczenie filtrów: Częstotliwość zależy od intensywności opadów i stopnia zanieczyszczenia otoczenia, ale zazwyczaj raz na 1-3 miesiące warto sprawdzić i oczyścić filtry w zbieraczu wody.
- Kontrola zbiornika: Co kilka lat (np. co 3-5 lat) warto zajrzeć do zbiornika, aby sprawdzić, czy nie nagromadziły się w nim osady. W razie potrzeby należy go opróżnić i wyczyścić.
Przeczytaj również: Zbiornik na deszczówkę: wybierz mądrze, oszczędzaj i zyskaj dotację
Jak zabezpieczyć zbiornik na deszczówkę przed zimą?
Jeśli posiadasz zbiornik naziemny, musisz pamiętać o jego odpowiednim zabezpieczeniu przed nadejściem mrozów. Zamarzająca woda zwiększa swoją objętość, co może doprowadzić do pęknięcia ścianek zbiornika i jego trwałego uszkodzenia. Dlatego też, przed pierwszymi przymrozkami, koniecznie opróżnij zbiornik z całej wody. Możesz również odłączyć go od rury spustowej i schować w suchym miejscu, aby dodatkowo zabezpieczyć go przed warunkami atmosferycznymi.
Czy zbieranie deszczówki się opłaca i jak zdobyć dofinansowanie?
Inwestycja w system zbierania deszczówki to krok w stronę ekologii i, co równie ważne, ekonomii. Początkowy koszt może wydawać się spory, ale w dłuższej perspektywie, oszczędności na rachunkach za wodę są naprawdę odczuwalne. Wykorzystując deszczówkę do podlewania ogrodu, mycia samochodu czy nawet spłukiwania toalet, znacząco zmniejszasz zużycie drogiej wody z sieci. Co więcej, w Polsce istnieją programy, które wspierają takie proekologiczne rozwiązania. Najbardziej znany jest ogólnopolski program "Moja Woda", który oferuje dotacje na budowę systemów retencji wody deszczowej. Oprócz niego, wiele gmin i miast (takich jak Kraków, Wrocław czy Poznań) prowadzi własne programy lokalne, które również oferują wsparcie finansowe. Wartość dotacji często pokrywa znaczną część kosztów inwestycji, sięgając nawet do 80%. Moja rada? Zawsze sprawdzaj aktualne nabory na dany rok, np. na rok 2025 to może znacząco obniżyć koszt Twojej inwestycji i przyspieszyć jej zwrot.
